Xăng sinh học tiếp tục lâm nguy

10:09 | 15/09/2016

|
Với việc thay đổi công thức xác định giá cơ sở đối với mặt hàng xăng dầu, giá xăng RON 92 hiện chỉ cao hơn giá xăng E5 240 đồng/lít. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu lo ngại diễn biến này sẽ tác động tiêu cực đến việc tiêu thụ xăng sinh học bởi người tiêu dùng vẫn e dè trong việc sử dụng mặt hàng này.  

Khó chồng lên khó

Ngày 5-9, theo quyết định điều hành giá cơ sở đối với mặt hàng xăng dầu, giá xăng RON 92 có giá bán không quá 16.076 đồng/lít và xăng E5 không quá 15.836 đồng/lít, tức thấp hơn xăng khoáng là 240 đồng/lít. Tuy nhiên, trong kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 4-8, thời điểm các điều chỉnh cách tính giá xăng dầu chưa thay đổi, mức chênh lệch này được ghi nhận là 449 đồng/lít. Và theo tìm hiểu, sở dĩ chênh lệch giá giữa xăng E5 so với giá xăng khoáng RON 92 bị thu hẹp là do những biến động về cách tính giá cơ sở đối mặt với mặt hàng này.

xang sinh hoc tiep tuc lam nguy
Tuyên truyền sử dụng xăng E5 ở Quảng Nam

Theo Thông tư liên tịch số 90/2016/TTLT-BTC-BCT, giá cơ sở E5 sẽ được xác định bằng 95% giá xăng RON 92 (đã tính đến thuế nhập khẩu và tỉ giá ngoại tệ) cộng với 5% giá ethanol nhiên liệu cùng các loại thuế khác. Với cách tính này, mức chênh lệch về giá giữa xăng RON 92 và xăng E5 có được một phần do chênh lệch từ giá cồn ethanol. Điều này có thể hiểu, nếu giá xăng RON 92 càng cao thì chênh lệch từ 5% ethanol được phối trộn sẽ tạo ra chênh lệch càng cao. Nhưng ngược lại, khi giá xăng RON 92 xuống thấp, tiệm cận với giá cồn ethanol thì khoản chênh lệch này mặc nhiên bị xóa bỏ. Mà hiện nay, theo nhiều doanh nghiệp xăng dầu thì giá xăng RON 92 chỉ vào khoảng 10.000 đồng/lít, trong khi giá cồn ethanol vào khoảng 13.000 đồng/lít.

Một vấn đề nữa, từ kỳ điều hành giá cơ sở đối với mặt hành xăng dầu ngày 19-8, cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng đã có sự thay đổi theo Nghị định 100 hướng dẫn Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Quản lý thuế sửa đổi, có hiệu lực ngày 1-7-2016. Theo đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng xăng dầu sẽ được tính trên mức bán ra (đã bao gồm cả các chi phí) của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thay vì chỉ tính trên giá nhập khẩu. Mà giá bán ra đối với mặt hàng xăng theo Thông tư liên tịch số 90/2016/TTLT-BTC-BCT sẽ bao gồm giá nhập khẩu, tỷ giá ngoại tệ, thuế nhập khẩu, lợi nhuận định mức, chi phí định mức, quỹ bình ổn, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, các khoản thuế, phí và các khoản trích nộp khác theo quy định.

Điều này đồng nghĩa, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các mặt hàng xăng dầu, ví như xăng RON 92 thay vì bị đánh thuế trên đơn giá 10.000 đồng/lít sẽ bị đánh thuế ở mức cao hơn là (10.000 đồng+ với các loại thuế phí khác) và tất nhiên bao gồm cả phần ethanol được phối trộn trong sản phẩm xăng. Còn với xăng E5, với cách tính trước đây, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mỗi lít xăng chỉ là 900 đồng/lít (xăng E5 được hưởng thuế suất tiêu thụ đặc biệt 9%) theo đơn giá 10.000 đồng/lít thì nay, con số này tối thiểu sẽ là 913,5 đồng/lít.

Như vậy, với thay đổi này, dù được ưu đãi thì thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng E5 vẫn cao hơn xăng RON 92.

Ngoài ra, từ ngày 15-8, theo quyết định điều hành của cơ quan quản lý Nhà nước thì với xăng E5, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối sẽ được tính chi phí kinh doanh định mức là 1.250 đồng/lít, cao hơn trước đó 200 đồng/lít (để bù đắp các chi phí trong khâu sản xuất). Mức chi phí này cũng cao hơn chi phí định mức được áp dụng cho xăng khoáng 200 đồng/lít. Điều này đã làm tăng gánh nặng cho giá xăng E5 nhưng lại có ý nghĩa khuyến khích doanh nghiệp tham gia sản xuất kinh doanh mặt hàng xăng này. Nhưng rõ ràng, xét về tổng thể, nó vẫn có hại hơn lợi vì yếu tố cốt lõi là đầu ra vì thế cũng bị thu hẹp.

Làm sao giải cứu E5?

Như đề cập ở trên, hiện đang có rất nhiều yếu tố đè nặng lên giá xăng sinh học và nếu cộng gộp với các yếu tố ở trên thì đúng là xăng sinh học có thể nói là đang trước nguy cơ chết yểu, đã hết cửa... sống!

Nhiều cửa hàng xăng dầu có bán E5 khi được hỏi về tình hình bán xăng E5 sau khi có quyết định điều chỉnh trên đã cho hay: Số lượng khách hàng vào đổ xăng E5 gần đây rất ít. Giá xăng E5 đã không còn đủ hấp dẫn người tiêu dùng nên nhiều khách quen trước hay đổ xăng E5 giờ đã quay lại dùng RON 92. Điều này cũng dễ hiểu bởi người dân đã quen dùng xăng khoáng trong một thời gian dài, trong khi tâm lý của người tiêu dùng với xăng E5 vẫn rất e ngại.

Tiêu thụ khó khăn cũng được cảnh báo sẽ là yếu tố khiến các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu càng thêm lạnh nhạt với E5. Lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học mà cụ thể là xăng sinh học E5 vì thế rất khó khăn, thậm chí không muốn nói là đang đứng trước nguy cơ vỡ trận, chết yểu.

Nguy cơ vỡ trận với xăng E5 rất rõ ràng nhưng theo phân tích của các chuyên gia thì để giải bài toán này lại là vấn đề không đơn giản. Theo đó, yêu cầu cấp bách hiện nay là phải giảm được giá thành xăng E5 đủ để khuyến khích người tiêu dùng. Để giảm giá xăng E5 thì chỉ còn cách trông chờ vào việc giá xăng khoáng RON 92 vọt tăng và giá cồn ethanol giảm hoặc thay đổi công thức tính. Nhưng theo ông Nguyễn Văn Tui - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty CP Xăng dầu Tự Lực 1 (Hà Nội) khi trao đổi với báo chí thì cả 2 kịch bản trên đều rất khó thực hiện. Bởi giá cồn ethanol đã chạm đáy, trong khi giá dầu được dự báo sẽ khó tăng cao thời gian tới, đồng nghĩa sẽ khó có chuyện giá xăng RON 92 tăng vọt. Kịch bản thứ 2 cũng vậy, rất khó thực hiện bởi nếu có thì nó sẽ ảnh hưởng đến hoặc là lợi ích của doanh nghiệp (trong trường hợp giảm chi phí kinh doanh định mức) hoặc là lợi ích Nhà nước (trong trường hợp thay đổi các biểu thuế, lệ phí trong đơn giá xăng dầu). Và nếu một trong hai tình huống này được áp dụng thì sẽ dẫn đến hệ quả là hoặc không đủ sức khuyến khích doanh nghiệp đầu tư hoặc ngân sách Nhà nước phải chấp nhận hụt thu thuế, phí từ các mặt hàng xăng dầu.

Trước thực tế trên, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, Chính phủ cần phải có sự điều chỉnh biểu thuế, phí trong cách tính giá cơ sở, cụ thể là cân nhắc không lên áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng dầu. Theo vị chuyên gia này thì trong lúc phải khuyến khích tiêu dùng, kích thích sản xuất thì phải hạn chế thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp, người tiêu dùng chứ không phải tăng gánh nặng thuế, phí lên hàng hóa. Mà với mặt hàng xăng dầu là mặt hàng sử dụng hằng ngày, mức độ tiêu thụ lớn thì càng phải cân nhắc.

Thanh Ngọc

Theo Năng lượng Mới 557